Caffine کافئین

 

تقریباً همۀ ما، یعنی کسانیکه روزانه قهوه می نوشیم می دانیم خاصیت انرژی بخشی قهوه به خاطر وجود ماده ای به نام کافئیـن در آن است، اما کافئین فقط محدود به قهوه نیست، و در بیش از 60 نوع گیاه دیگر نیز وجود دارد.

کافئین یک ماده شیمیایی خوراکیست که به طور طبیعی در گیاهانی از جمله کاکائو، قهوه، چای و کولا یافت می شود. (کولا دانه ایست که در نوشابه ها استفاده می شود و دارای حدوداً 2% کافئین می باشد.)کافئین نوعی داروی محرک است که می تواند از خوابیدن جلوگیری کند. کافئین خالص، به صورت پودر نرم و سفید رنگی است که هیچ ارزش غذایی ندارد. این ماده از ترکیب کربن، هیدروژن، نیتروژن و اکسیژن ساخته شده است.

تاریخچۀ مصرف گیاهانی که حاوی کافئین اند به چند هزار سال قبل بر می گردد. (مانند دانه های کولا و چای) اما کافئین نسبتاً خالص توسط فریدلیب رونگه  در سال 1819 جداسازی و کشف شد و آنرا Kaffebase یعنی از قهوه آمده نامید. کلمۀ Caffeine نیز از کلمۀ Café به معنای قهوه در زبان فرانسوی می آید. 

 

 

تحقیقات بسیاری نشان می دهند که کافئین محرک بسیار خوبی است، اما تلقین افراد هم در این بین بی اثر نیست. در واقع بسیاری از خستگی ها تلقین فکر به جسم است و وابستگی به کافئین به منظور انرژی بخشی تلقین حساب می شود؛ چرا که بدن قادر است انرژی مورد نیاز خود را فراهم کند. مصرف زیاد کافئین در شرایط معمولی ذهن و جسم اصلاً توصیه نمی شود. کافئین تلخ است و مقدار زیاد آن در دانه های روبوستا، دلیلی بر تلخی بیشتر آن نسبت به عربیکا است. بر خلاف باور عموم مردم، درجۀ برشته کاری قهوه هیچ ربطی به میزان کافئین آن ندارد. میزان این ماده در نوشیدنی قهوه بستگی به نوع دانۀ مصرف شده، زمان عصاره گیری، دمای آب عصاره گیری و درجۀ آسیاب دارد. اسپرسو نوشیدنی است که با توجه به حجم آن، بیشترین میزان کافئین را دارد که بسیار زود هم جذب می شود. به همین دلیل پیشنهاد می کنیم به جای مصرف یک فنجان اسپرسو 100 % روبوستا، دو فنجان اسپرسوی ترکیب عربیکا و روبوستا در ساعات مختلف روز بنوشید. جذب مقدار زیاد کافئین در یک زمان می تواند خطرساز باشد.

 

کافئین موجود در نوشیدنی های انرژی زا، اغلب کافئین سینتتیک است که در آزمایشگاه و طی فرایندهای شیمیایی تولید می‌شود. تفاوتهای متعددی بین کافئین سینتتیک (مصنوعی) و کافئین طبیعی وجود دارد که از جمله آنها می‌توان به جذب بسیار سریع‌تر کافئین سینتتیک اشاره کرد. نوشیدنی های انرژی زا، حاوی ترکیبات شیمیایی مضر (مانند نگهدارنده ها و قند فراوان) هستند که مصرف آنها اصلاً توصیه نمی شود. همچنین مصرف زیاد کافئین ( به ویژه کافئین مصنوعی) هضم برخی از مواد مورد نیاز بدن (مانند آهن) را دچار مشکل می کند.

 

تأثیر کافئین بر ذهن انسان، صورت های گوناگونی دارد که عمدتاً در کوتاه مدت (تا 8 ساعت پس از مصرف) رخ می دهند. کافئین با مسدود کردن پیامرسان های عصبی گیرنده‌های آدنوزین، باعث افزایش آمادگی مغز برای حرکت و کار می‌شود. همچنین علاوه بر این بر پیام‌ رسان‌های عصبی دیگر شامل نورآدرنالین، دوپامین و استیل ‌کولین نیز اثر می‌گذارد. تمامی این پیام رسان ها، به روحیه و وضعیت ذهنی انسان مرتبط اند و کافئین می تواند بر روحیه و خلق و خوی انسان ها، تأثیر مثبت یا منفی بگذارد. فواید کافئین با افزایش مصرف آن، بر خلاف باور عموم رابطۀ مستقیمی ندارد و بسیاری از پزشکان مصرف قرص کافئین را توصیه نمی کنند. همچنین آنها مصرف زیاد قهوه (به ویژه روبوستا که حاوی مقدار زیادی کافئین است) را برای سلامتی مضر می دانند و بر این باورند اند که کافئین بیش از 400 میلی گرم می تواند اعتیاد آور باشد.

 

کافئین پر مصرف ترین دارو و مادۀ محرک دنیاست که خرید و فروش و مصرف آن هیچگونه منع قانونی ندارد. به همین دلیل پزشکان می گویند در مورد مصرف بیش از اندازه و مضرات آن، اطلاع رسانی به عمل نیامده است. پزشکان معتقدند مصرف یک قرص کافئین 100 میلی گرم با مصرف یک فنجان 60 میلی لیتر اسپرسو یا 200 میلی لیتر قهوۀ دمی ، حدوداً برابر است که حداکثر میزان مصرف مجاز کافئین برای بدن مقدار 400 میلی گرم در روز (4 فنجان اسپرسو) است. جذب کافئین با مصرف قرص آن، سریع تر از قهوه و ماندگاری آن نیز در بدن کمتر از قهوه است. در مورد اعتیاد به کافئین نیز با وجود تحقیقات گسترده و گوناگون، هر کسی نظر خودش را دارد. اما باید بدانیم که زیاده روی در مصرف هر مادۀ خوراکی، مضر است.

 

 

 

سازمان جهانی غذا و دارو بر این نکته تأکید دارد که اگر کافئین به مواد غذایی و خوراکی اضافه شود، باید حتماً روی بسته بندی آن نوشته شود. چرا که حساسیت به کافئین با شدت های مختلف در برخی افراد وجود دارد. انجمن اطفال آمریکا مصرف کافئین را برای کودکان مجاز نمی داند. برخی افراد با شرایط خاص مانند بانوان باردار، بیماران فشار خون، مصرف کنندگان دارو های خاص، بیماران تحت درمان و ... بهتر است در مورد مصرف قهوه با پزشک مشورت کنند. منع افراد از مصرف کافئین به دلیل اعتیاد به آن

می تواند دلایل زیادی داشته باشد. در کمترین صورت اعتیاد به کافئین ( که اگر این اعتیاد جسمی نباشد) اعتیاد ذهنی است که فرد فکر می کند باید کافئین مصرف کند تا سرحال شود، پس خود را تا قبل از نوشیدن قهوه یا مصرف کافئین خسته تصور می کند. همچنین در طی آن فرد هر گونه خستگی را ناشی از مصرف نکردن قهوه می داند. برخی مضرات مصرف زیاد کافئین به شرح زیر است :

استرس

بی قراری

عصبی و هیجانی بودن

بیخوابی-چهرۀ برافروخته

ادرار بیش از حد

اختلالات دستگاه گوارش

پیچش عضلانی

آریتمی قلبی

 

به قلم احسان صرامی

1- https://www.coffeechemistry.com/chemistry/alkaloids

/caffeine-in-coffee

2- https://en.wikipedia.org/wiki/Caffeine

3- https://www.businessinsider.com/physical-mental-effects-of-caffeine-2017-7#and-it-seems-to-help-us-get-along-with-other-people-better-5

4- https://www.verywellmind.com/what-are-the-effects-of-caffeine-on-the-brain-21842

5- https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/Caffeine

 

استفاده از این مطلب و تصاویر در صفحات مجازی، با ذکر منبع ایران لته آرت و لینک به منبع مجاز است. استفادۀ تجاری و انتشار این مطلب در رسانه های چاپی و تجاری منوط به کسب اجازه از مؤلف آنست.

 

نوشتن دیدگاه

تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید